Het verhaal van de Berlijnse Muur is bekend, of zo dacht ik toch. Tot ik afgelopen november naar de herdenking van de val van de muur zat te kijken, op televisie. Ik hoorde verhalen van een muur die in één nacht werd gebouwd, van honderden verscheurde families en van politieke gevangenen in horror-gevangenissen. Toen ik besloot om weer een stedentrip Berlijn te maken, wilde ik per se fietsen in Berlijn en zo leerde ik het verhaal van de Berlijnse Muur (eindelijk) beter kennen.
Tips voor het plannen van een stedentrip Berlijn
- Je reist snel en gemakkelijk met de trein naar Berlijn. Is het voor jou sneller of goedkoper om met de auto naar Berlijn te gaan? Kies dan voor een hotel met parkeerplaats, dat scheelt een hoop kosten. Vergeet niet om van te voren je Milieusticker Duitsland te kopen.
- Er zijn een heleboel leuke hotels in Berlijn. Je kunt met een gerust hart voor Ibis Styles Berlin Mitte of 25 Hours Bikini Hotel kiezen.
- Goede tip: bekijk ook of je een voordelig hotel arrangement kunt vinden, soms zijn er echt goede aanbiedingen.
- Bestel een Berlin Welcome Card, daarmee maak je gratis gebruik van het openbaar vervoer en bezoek je gratis of met korting een heleboel bezienswaardigheden in Berlijn.
- Ontdek de leukste tips voor een stedentrip Berlijn.

Fietsen in Berlijn? Zo pak je dat aan
- Fietsen in Berlijn is veilig en leuk: er zijn brede fietspaden, automobilisten zijn voorbereid op fietsers en heel veel inwoners van de stad maken gebruik van de fiets. Je kunt dus wel stellen dat Berlijn één van de beste steden is om met de fiets te ontdekken.
- Er zijn een heleboel verschillende fietstours om Berlijn te ontdekken. Van een highlights tour die leuk is als je de stad nog niet kent, tot een alternatieve fietstour door allemaal leuke wijkjes. Ga je met het gezin de stad ontdekken, dan is een fietstocht voor kinderen echt leuk om te doen.
- Ik ging mee met een fietstocht langs de Berlijnse Muur. Daarover lees je hieronder in mijn artikel meer.
- Mocht je liever zelf op pad gaan in de stad? Dan kun je natuurlijk altijd voordelig een huurfiets meepakken.
Fietsen in Berlijn: langs de Berlijnse Muur
De Berlijnse muur was bijna 200 kilometer lang en sloot het kleine beetje West-Duitsland, dat middenin de DDR lag, af van de rest van Duitsland. De muur liep niet alleen dwars door de stad, maar ook eromheen. Fietsen in Berlijn is leuk, maar langs de hele muur fietsen, leek mij daarom een beetje ambitieus. Ik besloot mee te gaan met de Berlijnse Muur fietstocht om een goede indruk te krijgen van de impact die de muur had op het dagelijkse leven, maar ook om te genieten van fietsen in Berlijn.
Gedenkstenen langs de Muur



Het is vreemd om te bedenken dat op steenworp afstand van de nu zo hippe cafés en winkeltjes van Prenzlauerberg ooit rollen prikkeldraad, zwaar bewapende soldaten en wachttorens het straatbeeld beheersten. De Bernauerstraße is slechts één van de straten waar dit is gebeurd. Toen de bewoners van de straat op 13 augustus 1961 wakker werden, waren zij ineens gescheiden van de rest van de stad. Hun buren in het westen, zij in het oosten. Of andersom. Over het prikkeldraad dat er de eerste dagen lag, durfden de meesten nog wel heen te springen en dit werd dan ook veelvuldig gedaan. En degenen wiens appartement zich voor de helft in het oosten bevond, klommen snel via de andere kant het westen in. Totdat zij werden gedwongen hun ramen dicht te metselen.
Fietsen over de Bernauerstraße is iets wat 30 jaar geleden onmogelijk was, maar nu kan het wel. Via gedenkstenen op de straat kun je zien waar de muur ooit liep en op de plek waar deze stond, zie je tientallen informatieborden met foto’s en kaarten van het leven vlak voordat de muur werd gebouwd, de chaos in de dagen nadat de muur was opgetrokken en de massale vreugde na de val. Aan de overkant van de straat loop je zo het Mauerpark in, met wat flinke resten van de muur die nu, net als de overblijfselen aan de East Side Gallery, helemaal van street art en graffiti zijn voorzien.
Gedenkstätte Berliner Mauer



Wie het Museum am Checkpoint Charlie al eens bezocht tijdens een stedentrip Berlijn heeft de talloze manieren kunnen zien waarmee de Berlijners van oost naar west probeerden te vluchten. Soms vindingrijk, meestal onbezonnen. De Berlijnse muur bestond namelijk uit twee evenwijdig lopende muren, omgeven door wachttorens en checkpoints, met daartussen stukken niemandsland vol prikkeldraad en mijnen. Wie over één muur kwam, had altijd nog het probleem van het oversteken van het stuk niemandsland vol boobytraps. Ik stelde me altijd zo voor dat Oost-Duitse bewakers dag en nacht naar het westen stonden te loeren, op zoek naar waaghalzen die de oversteek wilden wagen. En dat blijkt ook exact zo gegaan te zijn.
Aan de Bernauerstraße vind je nog een flink stuk muur met daartussen de ooit zo gevreesde dode zone. Het is aan te raden om eerst naar de oostkant van de muur te fietsen om door de muur heen te spieken. Daarna kun je bij het Gedenkstätte Berliner Mauer, aan de overkant, de toren op klimmen en heb je vanaf boven een goede indruk van hoe het er ooit uit moet hebben gezien. Vooral het feit dat er zo veel huizen en appartementenblokken precies langs de muur stonden, moet een verstikkend idee zijn geweest voor de bewoners. Zij konden er bovendien op rekenen dat hun telefoons extra goed werden afgeluisterd en de post werd opengemaakt.
De muur dwars door een begraafplaats

Waar de Berlijnse muur vaak op ‘logische’ plekken werd geplaatst, zoals op een weg of langs de rivier, kwam de bouw van de muur ook weleens minder handig uit. Zo werd de historische Sophienbegraafplaats doormidden gekliefd door de muur en werden hele stukken van het kerkhof bruut geruimd. Op dit moment herinnert alleen een groot grasveld nog aan de muur, maar de grote rouwende engelenbeelden bij de verplaatste ingang van de begraafplaats lijken boekdelen te spreken.
Boobytraps bij de Reichstag

De fietstocht langs de muur leidt niet alleen door de gewone wijken, maar ook langs bekende bezienswaardigheden in Berlijn. De meest bijzondere is de Reichstag, het Duitse parlementsgebouw langs de rivier Spree. Opvallend genoeg waagden vele Ossies hier de sprong naar het westen, door de rivier over te steken. Een soort zelfmoordplan, want het was algemeen bekend dat de Spree bij de Reichstag zeer goed was beveiligd. Waarom deze dappere (of wanhopige) Oost-Duitsers dan toch de oversteek waagden? De Reichstag zat ten tijden van de Koude Oorlog bomvol buitenlandse journalisten. Wie tijdens zijn vlucht naar het westen bij de Reichstag werd neergeschoten, stierf voor het oog van de wereld.
Voormalig Kunsthaus Tacheles



Op de terugweg kom je langs verschillende bekende, maar ook onbekendere interessante bezienswaardigheden. Het voormalig KunstHaus Tacheles is er zo een. Ooit was het een plek boordevol ateliers en galerieën. Op de binnenplaats prijkten tientallen futuristiche sculpturen en het hele complex was bezaaid met graffiti en street art. Het was een heerlijke alternatieve plek. Een aantal jaar geleden is de renovatie ingezet. Het gebouw blijft, in gemoderniseerde vorm, overeind en wordt het thuis van onder andere fotografiemuseum Fotografiska.
Begin en einde van je fietstocht in Berlijn: Kulturbrauerei

Als gaat fietsen in Berlijn en meegaat met één van de fietstours in Berlijn, leer je trouwens meteen een leuke hotspot kennen. De fietstochten beginnen en eindigen namelijk in de Kulturbrauerei in Prenzlauerberg. Vroeger huisden hier meerdere bierbrouwerijen, maar deze zijn inmiddels naar industrieterreinen buiten de stad verhuisd. Het sfeervolle industriële terrein is nu een plek vol kleine designwinkels en restaurantjes. ’s Zondags kun je hier de hele dag genieten van streetfood en ’s avonds kun je er naar een concert of er de hele nacht door dansen. Perfect dus om hier na je fietstocht nog even een beetje rond te kijken en wat te eten of drinken.
Fietsen in Berlijn
Bewaar op Pinterest

Je bevindt je hier:
Mooistestedentrips.nl > Stedentrip > Stedentrip Duitsland > Stedentrip Berlijn > Fietsen in Berlijn
